ذكر پروردگار متعال ، و كاملترين نفوس است از جهت بندگى و عبادت . ملائكهء آسمان هنگام مناجات كردن او خوشحالى نشان مىدهند ، و با ديدن و مشاهدهء او افتخار مىكنند ، و خداوند متعال به وجود او بلاد و زمينهاى خود را آباد كرده ، و با تكريم و گرامى داشت وى مردم را اكرام و گرامى مىدارد . پروردگار متعال خواسته‌هاى مردم را چون به مقام او متوسل شوند عطا مىفرمايد ، و ابتلائات و گرفتاريهاى آنان را با لطف و مهربانى خود بر طرف مىسازد ، و هر گاه آنان توجه پيدا كرده و بدانند كه چه مقام بلند و مرتبهء رفيعى او را نزد خداوند متعال مىباشد ، هر آينه با خاك قدم او به خدا تقرب جويند . [ ( شرح ) ] محبت تمايل شديد است به چيزى كه ملايم با او باشد ، و ملايم بودن يا از نظر قواى جسمانى محقق مىشود . مانند مطلوب بودن آواز با قوهء سامعه ، و جالب بودن صورت در مقابل قوهء باصره ، و نرم و لطيف بودن جسم در برابر نيروى لامسه ، و خوش طعم بودن مأكولات براى قوهء ذائقه ، و خوشبو شدن چيزى در مقابل نيروى شامه ، و اين ملايمت هنگامى كه تحقق پيدا كرد ، بتدريج ارتباط و علاقه زيادتر گشته ، و محبت رو به افزونى مىگذارد . و يا از نظر قواى روحانى كامل مىشود : و اين معنى نسبت به امور روحانى محقق گردد ، يعنى روح انسان چون از عالم روحانى است ، با عوالم روحانى و ما وراء عالم مادى در اثر ملايمت و سنخيت ، ارتباط پيدا كرده ، و هر چه اين ارتباط بيشتر گشت ، علاقه و محبت محكمتر و شديدتر خواهد شد . و مخصوصا اينكه روان آدمى نفخه اى است از روح پروردگار متعال و جلوه ايست از امر او ، و مىتواند كمال ارتباط و علاقه و محبت را در ميان باطن خود و خداوند مهربان به وجود آورد - و نفخت فيه من روحى ، و الذين آمنوا اشد حبا لله ، يحبهم و يحبونه . البته اين ارتباط و محبت زمانى حاصل مىشود كه : آدمى از علاقه‌هاى مادى و محبتهاى جسمانى و ارتباطات ظاهرى منقطع گشته ؛ و جهت توجه به عالم روحانى به جنبه‌هاى مادى غالب و حكمفرما شود . و چون محبت حقيقى روحانى در دل آدمى مستقر شد ، قهرا قلب او از آلودگىهاى طبيعى و علاقه‌هاى ظلمانى و خويهاى حيوانى پاك گشته ، و با دل نورانى و صاف در مقام اطاعت و بندگى پروردگار متعال پا بر جا خواهد بود .